Türkiye Yapay Zeka İnisiyatifi (TRAI), “Karar Vericiler için 2026 Yapay Zeka Trendleri” raporunu yayımladı. Ocak 2026 tarihli rapor, yapay zekanın artık bir vizyon tartışmasından çıkarak önceliklendirme, yatırım ve yönetişim konusu hâline geldiğini vurguluyor. TRAI, bu çalışma ile kurumlara hangi teknolojinin mümkün olduğu yerine hangi yaklaşımın anlamlı, sürdürülebilir ve yönetilebilir olduğu sorusuna odaklanan bir çerçeve sunuyor.
12 Ana Trend ve Ölçülebilir İş Değeri
Raporda, yapay zekanın popülerliğine değil; iş değeri, risk, ölçeklenebilirlik ve yönetişim kriterlerine göre seçilen 12 ana trend başlığı yer alıyor. Bu başlıklar arasında pilottan katma değere geçiş ve ROI disiplini, yapay zeka ajanları ve çoklu ajan mimarileri, alan odaklı modeller, AI-native yazılım geliştirme platformları, kurumsal AI compute stratejileri, gizli ve korumalı yapay zeka yaklaşımları, dijital köken (provenance), önleyici siber güvenlik, egemen yapay zeka ve coğrafi taşınabilirlik, fiziksel yapay zekanın ölçeklenmesi ile eğitimde yapay zekanın normalleşmesi yer alıyor.
Rapor, yapay zekayı hızlı tüketilen bir trend listesi olmaktan çıkarıp, kurumların strateji masasında tekrar tekrar başvurabileceği bir referans doküman olarak konumlandırıyor.
Pilottan Katma Değere Geçiş: Yapay Zekada ROI Disiplini
Yapay zeka projeleri deneme aşamasından çıkarak ölçülebilir iş sonuçları üretme zorunluluğu taşıyor. Kurumlar, çok sayıda ama etkisi belirsiz projeler yerine daha az sayıda, ölçeklenebilir ve tekrarlanabilir kullanım senaryolarına yöneliyor. Yatırımın geri dönüşü (ROI), yapay zeka projelerinde yönetim kurulları için merkezi bir kriter haline geldi. Model, veri, altyapı, güvenlik ve değişim yönetimi maliyetlerinin görünür olması, disiplinli bir yaklaşımı zorunlu kılıyor. Bu çerçevede yapay zeka, teknik bir yatırım olmaktan çıkarak doğrudan iş değeri üreten stratejik bir araç olarak konumlanıyor.
Ajanlar Yükseliyor: Dijital Ekip Arkadaşları
Yapay zeka ajanları görev alan, plan yapan, diğer sistemleri kullanan ve sonuç üreten “dijital ekip arkadaşları” hâline geliyor. Bilet açma, raporlama, veri çekme, e-posta yönetimi ve süreç adımlarını tamamlama gibi işler giderek araçlar yerine ajanlar üzerinden yürütülüyor. Bu dönüşümle birlikte insanların rolü operatörlükten koçluk ve denetçiliğe evriliyor.
Rapor, karmaşık iş süreçlerinde tek bir “süper ajan” yaklaşımı yerine uzmanlaşmış ajanların birlikte çalıştığı çoklu ajan mimarilerinin önemini vurguluyor. Bu yapı kaliteyi artırırken güvenlik, izlenebilirlik ve denetim açısından sağlam zemin oluşturuyor.
Kurumsal AI Compute Stratejik Bir Alan
Yapay zeka modellerinin çalıştırılması, eğitilmesi ve ajan sistemlerinin ölçeklenmesi için gereken işlem gücü (compute), kurumlar için yeni bir stratejik alan olarak öne çıkıyor. Kurumlar, sadece “buluttan alırız” yaklaşımıyla yetinmeyip kapasite planlaması, maliyet optimizasyonu ve hibrit mimariler konusunda bilinçli kararlar alıyor. Compute, yapay zeka yatırımlarının temel altyapı unsurlarından biri haline geliyor ve yönetim gündeminde önemli bir yer tutuyor.
Güvenlik, Egemenlik ve Mimari Yeniden Tanımlanıyor
Güvenlik, yalnızca siber saldırılara karşı koruma değil, veri, model ve içerik güveni açısından bütüncül bir yaklaşımla ele alınıyor. Gizli ve korumalı yapay zeka yöntemleri, hassas veriler üzerinde güvenli kullanımı mümkün kılıyor. Dijital köken (provenance) kavramı ise içeriklerin nereden geldiğini ve kim tarafından üretildiğini belgeliyor.
Ayrıca yapay zeka altyapılarının yargı alanı ve konumu mimariyi belirleyen kritik bir faktör olarak öne çıkıyor. Egemen yapay zeka ve “coğrafi taşınabilirlik” yaklaşımları kurumların regülasyon ve jeopolitik risklere karşı esnek ve dayanıklı yapılar kurmasını gerektiriyor.
TRAI Genel Müdürü Can Sinemli’nin Değerlendirmesi
TRAI Genel Müdürü Can Sinemli, yapay zekanın artık sadece bir teknoloji başlığı olmadığını, kurumların rekabet gücünü, dayanıklılığını ve geleceğe hazırlık seviyesini belirleyen temel bir strateji alanı olduğunu belirtiyor. Sinemli, “Asıl farkı yaratan, hangi modeli kullandığınızdan çok, yapay zekayı nasıl yönettiğiniz, nasıl ölçeklediğiniz ve nasıl güvenli hâle getirdiğinizdir” diyor.
TRAI’nin raporu, yapay zekayı deneme alanı olmaktan çıkararak sürdürülebilir ve ölçülebilir bir kurumsal yetkinlik olarak ele almaları için kurumlara yol haritası sunuyor. Rapora göre yapay zeka, teknoloji ekiplerinin değil, doğrudan üst yönetimlerin ve karar vericilerin gündeminde olmalı.
Raporun tamamına https://turkiye.ai/yapay-zeka-trendleri-2026/ adresinden ulaşılabilir.
