Türkiye Yapay Zeka İnisiyatifi (TRAI), “Karar Vericiler için 2026 Yapay Zeka Trendleri” raporunu yayımladı. Ocak 2026 tarihli rapor, yapay zekanın artık bir vizyon tartışmasından çok, doğrudan önceliklendirme, yatırım ve yönetişim konusu hâline geldiğini vurguluyor. TRAI, kurumlara “hangi teknoloji mümkün?” sorusundan ziyade, “hangi yaklaşım gerçekten anlamlı, sürdürülebilir ve yönetilebilir?” sorusuna odaklanan bir çerçeve sunuyor.
2026 Yapay Zeka Trendleri Raporunun İçeriği
Raporda, iş değeri, risk, ölçeklenebilirlik ve yönetişim kriterlerine göre seçilmiş 12 ana trend başlığı bulunuyor. Bunlar arasında pilottan katma değere geçiş ve ROI disiplini, yapay zeka ajanları, çoklu ajan mimarileri, alan odaklı modeller, AI-native yazılım geliştirme platformları, kurumsal AI compute stratejileri, gizli ve korumalı yapay zeka yaklaşımları, dijital köken (provenance), önleyici siber güvenlik, egemen yapay zeka, coğrafi taşınabilirlik, fiziksel yapay zekanın ölçeklenmesi ve eğitimde yapay zekanın normalleşmesi gibi kritik konular yer alıyor.
Pilottan Katma Değere Geçiş: Yapay Zekada “ROI Disiplini” Dönemi
Rapora göre, yapay zeka projeleri “deneme” aşamasından çıkıp ölçülebilir iş sonuçları üretme zorunluluğu taşıyor. Kurumlar, etkisi belirsiz çok sayıda proje yerine, daha az sayıda, ölçeklenebilir ve tekrarlanabilir kullanım senaryolarına yöneliyor. Yatırımın geri dönüşü (ROI), yapay zeka projelerinde yönetim kurulları için merkezi bir kriter haline geliyor. Ayrıca model, veri, altyapı, güvenlik ve değişim yönetimi maliyetlerinin görünür olması, disiplinli bir yaklaşımı zorunlu kılıyor.
Ajanlar Yükseliyor: Asistandan “Dijital Ekip Arkadaşına”
Yapay zeka ajanları yalnızca öneri veren araçlar olmaktan çıkarak görev alan, plan yapan ve sonuç üreten “dijital ekip arkadaşları”na dönüşüyor. Bilet açma, raporlama, veri çekme, e-posta yönetimi ve süreç adımlarının tamamlanması giderek ajanlar üzerinden yürütülüyor. İnsanların rolü operatörlükten koçluk ve denetçiliğe kayıyor. Ayrıca, uzmanlaşmış ajanların birlikte çalıştığı çoklu ajan mimarileri, kaliteyi artırırken güvenlik, izlenebilirlik ve denetim açısından sağlam bir zemin oluşturuyor.
Kurumsal AI Compute Stratejik Bir Yarış Alanına Dönüşüyor
Yapay zeka modellerinin çalıştırılması, eğitilmesi ve ajan sistemlerinin ölçeklenmesi için gereken işlem gücü (compute), kurumlar için yeni bir stratejik alan olarak öne çıkıyor. Kurumlar, sadece “buluttan alırız” yaklaşımıyla yetinmeyip kapasite planlaması, maliyet optimizasyonu ve hibrit mimariler konusunda bilinçli kararlar alıyor. Compute, yapay zeka yatırımlarının temel altyapı unsuru ve doğrudan yönetim gündemi oluyor.
Güven, Egemenlik ve Mimari Yeniden Tanımlanıyor
Güvenlik, sadece siber saldırılara karşı koruma olarak değil; veri, model ve içerik güveni açısından bütüncül biçimde ele alınıyor. Gizli ve korumalı yapay zeka yaklaşımları, hassas veriler üzerinde güvenli yapay zeka kullanımı sağlıyor. Dijital köken (provenance) kavramı, içeriklerin kaynağını ve üreticisini kanıtlamayı giderek zorunlu hale getiriyor. Ayrıca, yapay zeka altyapılarının hangi ülkede ve yargı alanında konumlandığı da mimariyi belirleyen kritik faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Egemen yapay zeka ve “coğrafi taşınabilirlik” yaklaşımı, kurumların regülasyon ve jeopolitik risklere karşı esnek ve dayanıklı yapılar kurmasını gerektiriyor.
Raporun Önemi ve TRAI Genel Müdürü Can Sinemli’nin Değerlendirmesi
TRAI Genel Müdürü Can Sinemli, yapay zekanın artık sadece bir teknoloji başlığı olmadığını, kurumların rekabet gücünü, dayanıklılığını ve geleceğe hazırlık seviyesini belirleyen temel strateji alanı olduğunu belirtiyor. Önemli olanın hangi modeli kullandığınız değil, yapay zekayı nasıl yönettiğiniz, ölçeklendirdiğiniz ve güvenli hâle getirdiğiniz olduğunu vurguluyor. Bu rapor, yapay zekayı sürdürülebilir ve ölçülebilir bir kurumsal yetkinlik olarak ele almaları için kurumlara yol haritası sunuyor. TRAI’nin raporu, yapay zekanın üst yönetimlerin ve karar vericilerin gündeminde olması gerektiğini güçlü şekilde ortaya koyuyor.
Raporun tamamına https://turkiye.ai/yapay-zeka-trendleri-2026/ adresinden ulaşabilirsiniz.
