Körfez, Türk e-ticaretinin büyüme motoruydu. Ama kriz, bu motorun aslında ne kadar kırılgan olduğunu ortaya çıkardı. Şimdi sektör yeni bir gerçekle yüzleşiyor: Tek pazarda büyüyenler değil, çok pazarda var olabilenler ayakta kalacak.
İran Savaşı ve Dubai Pazarına Etkisi
İran’ın füze ve drone saldırıları ticareti durma noktasına getirdi. Birçok iş insanı Dubai’yi terk etmeye başladı. Bu durum, Dubai’de pazarın darbe almasına yol açtı. Türkiye’den bölgeye e-ticaret yapan firmalar yeni pazar arayışına girdi. TOBB E-ticaret Meclis Üyesi, Ticimax Kurucu CEO’su Cenk Çiğdemli, “E-ticaret firmalarımız farklı pazarlar aramaya başladı. Şirketlerimiz Dubai’nin de içinde yer aldığı Körfez ülkelerine karşı temkinli, alternatif pazar arayışları hızlandı. Daha çok Avrupa pazarına yoğunlaşma görülüyor” dedi.
Savaşın Strateji Değişimine Zorlaması
Önemli sayıda Türk e-ticaret firmasının pazarlama kampanyalarını ve operasyonlarını Körfez odaklı yaptığını belirten Çiğdemli, “Savaş bu stratejiyi değiştirmeye zorluyor. Bölgeye yönelik çalışan şirketler ve üreticiler için yeni alanlara ve fırsatlara bakma zamanı artık geldi. Türkiye’nin e-ticaret ihracatında Körfez, özellikle Dubai, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan, son yıllarda yüksek sepet ortalaması, lüks ve hızlı tüketim talebi ile Türk markalarının güçlü algısı nedeniyle premium büyüme pazarıydı. Ancak bölgedeki jeopolitik riskler lojistik sürelerini uzattı, sigorta maliyetlerini artırdı, talepte dalgalanma yarattı ve platform risklerini yükseltti. Türk e-ticaret şirketleri tek pazara bağımlılık riskini fark etmeye başladı” ifadelerini kullandı.
Öncelikli Yeni Pazarlar
Yeni pazar arayışında Türk şirketlerin Avrupa ülkelerini önceliklendirdiğini aktaran Çiğdemli, “Kuzey Afrika, Türk cumhuriyetleri ve özellikle Doğu Avrupa şu anda sektörün gündeminde olan yeni pazarlar. Bu pazarlarda zaten vardık ama şimdi yatırımlar ve pazarlama bütçeleri de buralara doğru kayıyor” dedi.
Platformlara Bağımlılığın Riskleri
Kriz dönemlerinde platformlara bağlı çalışan e-ticaret şirketlerinin daha kırılgan hale geldiğini belirten Çiğdemli, sözlerini şöyle tamamladı:
“Çünkü platformlar kriz anlarında sizin değil, kendi risklerini yönetir. Algoritmalar değişir, görünürlüğünüz düşer, lojistik ve ödeme altyapıları sekteye uğrayabilir. Siz satış yaptığınızı sanırken aslında müşteriye erişiminizi kontrol eden bir ara katmana bağımlı hale gelirsiniz. Bu nedenle şirketlerin kendi web sitelerini ve doğrudan müşteri ilişkilerini (D2C) kurmaları artık bir tercih değil, stratejik bir zorunluluk. Platformlar normal zamanlarda büyümeyi hızlandırır, ancak kriz anlarında kontrol kaybı yaratır. Görünürlükten lojistiğe kadar birçok değişken sizin dışınızda yönetildiği için risk artar. Kendi web sitenizi kurmak ise hem müşteriyle doğrudan ilişki kurmanızı hem de bu tür dalgalanmalara karşı daha dayanıklı olmanızı sağlar.”
Yorumlar kapalı.