Duru Bulgur ve Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen ata tohumu Ahmet Buğdayı Projesi tamamlandı. Proje, yerli genetik mirasın bilimsel yöntemlerle korunarak üretime kazandırılabileceğini gösteren örnek bir üniversite–sanayi iş birliği olarak öne çıkıyor.
Duru Bulgur, Anadolu’nun 2 bin yıllık genetik mirasını taşıyan ata tohumu olan Ahmet Buğdayı’nı yeniden tarımsal üretime kazandırmak amacıyla 2018 yılında Ar-Ge ve ıslah projesini başlattı ve başarıyla sonuçlandırdı. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi ile yürütülen iş birliği kapsamında proje, yerli buğday çeşitlerinin korunması, geliştirilmesi ve sürdürülebilir üretim modellerine entegrasyonu açısından Türkiye’de örnek uygulamalardan biri oldu.
Duru Bulgur’un 91 yıllık üretim tecrübesinden hareketle kurgulanan projede, bulgur kalitesiyle bilinen yerli Ahmet Buğdayı tohumları çiftçilerin ambarlarından temin edildi. Türkiye’de ilk kez uygulanan hızlı ıslah yöntemi sayesinde, klasik yöntemlerle uzun yıllar sürebilecek tohum geliştirme süreci yaklaşık iki yıl içinde tamamlandı. Geliştirilen yeni nesil tohumlar, arazi denemeleri ve kalite analizlerinin ardından Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından tescil edildi.
Tohumların Üretici ile Buluşması ve Verim Performansı
Proje kapsamında geliştirilen tohumlar Karaman başta olmak üzere İç Anadolu’da çiftçilerle buluşturuldu. Geniş alanlarda yapılan deneme ekimlerinde dekara 800–850 kilogram seviyelerinde verim elde edilmesi, tohumların tarımsal performansını ve ekonomik uygulanabilirliğini gösterdi. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda sertifikalı tohumluk üretimi için profesyonel tohumculuk firmalarıyla iş birlikleri hayata geçirildi. Adaptasyon çalışmalarının farklı bölgelerde sürdürülmesi planlanıyor.
Endüstriyel Üretim ve Kalite Analizleri
Ata tohumu Ahmet Buğdayı Projesi, verim odaklı bir ıslah çalışmasının ötesinde bulgur sanayisinin kalite ihtiyaçlarını merkeze alan bütüncül bir model olarak tasarlandı. Geliştirilen tohumlardan, Duru Bulgur’un üretim tesislerinde endüstriyel ölçekte yüksek tonajlı bulgur üretimleri gerçekleştirildi. Laboratuvar analizleri ve tüketici testleri, elde edilen bulgurların lezzet, yapı ve işlenebilirlik açısından yüksek performans sunduğunu ortaya koydu.
İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Tarım
Kuraklığa toleranslı yapısı ve kıraç arazilerde yetişebilme kabiliyeti sayesinde Ahmet Buğdayı, iklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkilerine karşı önemli bir çözüm potansiyeli sunuyor. Daha az su ihtiyacı hem üretim maliyetlerinin düşmesine hem de sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaşmasına katkı sağlıyor.
Bölgesel Kalkınma ve Ekonomik Katkılar
Yerli ve yüksek kaliteli bulgurluk buğday tohumlarının üretime kazandırılmasıyla çiftçi gelirlerinin artması, bölgesel kalkınmanın desteklenmesi ve bulgurun iç ve dış pazarlarda katma değerinin güçlenmesi hedefleniyor. Özellikle İç Anadolu Bölgesi’nde yaygınlaşması halinde, ata tohumu Ahmet Buğdayı’nın ülke ekonomisine önemli ölçekte katkı sağlaması öngörülüyor.
