Bain & Company Türkiye, 2025 yılı birleşme ve satın alma analizini yayınladı. Küresel M&A pazarı, 2025’te 4,8 trilyon dolar değerine ulaşarak son yılların en güçlü sıçramasını gerçekleştirdi. Bu büyümenin ana motoru, 5 milyar dolar üzeri mega işlemler oldu.
Küresel M&A’de Mega İşlemler ve Teknoloji Odaklı Artış
Yapay zeka odaklı teknoloji anlaşmaları ile ileri imalat sektörü, yıl boyunca işlem değerlerindeki sert artışa öncülük etti. Şirketler, yeni pazarlara açılmak ve yetkinliklerini genişletmek için kapsam genişletme odaklı M&A’lere yöneldi. Bu sayede M&A, stratejide yeniden güç kazandı.
Regülasyonların gevşemesi, değerleme makasının daralması ve yapay zeka etkisiyle artan stratejik baskı, şirketleri beklemek yerine harekete geçmeye yönlendirdi.
2025 Yılında M&A İşlem Verileri
Bain & Company’nin “2025’te Birleşme ve Satın Almalar: Büyük Toparlanmanın Ardındaki Gerçekler” raporuna göre, küresel M&A toplam işlem değeri %36 artışla 4,8 trilyon dolara yükseldi. Bu artışın temelini, 5 milyar dolar ve üzerindeki mega işlemler oluşturdu.
Bu mega işlemlerin yaklaşık %60’ı nadir işlem yapan alıcılar tarafından gerçekleşti. İşlem sayısı ise sadece %5 arttı. 5 milyar dolar üzerindeki işlemler, stratejik işlem değerindeki artışın %75’ini oluşturdu. Bain’in analizine göre, bu büyük ölçekli birleşmeler yüksek risk taşırken, doğru yönetildiğinde yüksek ödül potansiyeli sunuyor.
Türkiye’de Stratejik Etkiler
Onur Candar, Türkiye’deki şirketlerin bu ivmeden önemli stratejik etkiler aldığını belirtti. Geçmişte sınırlı işlem tecrübesi olan kurumların da daha cesur adımlar attığı gözlemlendi. Sağlam bir stratejik tezle desteklenen büyük ölçekli işlemler şirketlerin iş yapış biçimlerini yeniden şekillendiriyor ve yeni büyüme alanları açıyor.
Ancak, işlem temel değer sürücüleri net tanımlanmadan yüzeysel sinerjilere odaklanmak değer kaybı riskini artırıyor. Bu nedenle ortak vizyon, hedef işletim modeli, karar alma mekanizmaları, icra disiplini ve kültür gibi kritik unsurlarda erken ve güçlü uyum oluşturulması Türk şirketleri için önemli.
Teknoloji ve İleri İmalat Sektöründeki Hareketlilik
Teknoloji alanındaki birleşme ve satın alımlar 2025’te işlem değerini %76 artırarak 478 milyar dolara taşıdı. Stratejik teknoloji işlemlerinin yarısı yapay zeka odaklı şirketlerle veya yapay zeka getirisi sağlayacak anlaşmalarla gerçekleşti.
İmalat sektöründe de işlem değeri %38 artışla 717 milyar dolara yükseldi. ABD merkezli işlemler toplam stratejik işlem değerinin yarısını oluşturdu. Çin, işlem sayısında rekor seviyeye ulaştı. Japonya ise işlem değerini iki katına çıkararak üçüncü büyük M&A pazarı oldu.
Alıcı Kategorilerinde Büyüme
2025 yılında tüm alıcı kategorilerinde belirgin aktivite artışları görüldü: stratejik işlemlerde değer %38, finansal yatırımcılarda %31, girişim sermayesi işlemlerinde ise %28 büyüme gerçekleşti.
Bain & Company Türkiye Ortaklarından Armando Guastella, Türkiye pazarında teknolojinin rekabeti kökten dönüştürmesi ve artan iş gücü maliyetleri nedeniyle şirketlerin stratejilerini yeniden tasarladığını ifade etti. Artan belirsizliklere rağmen değerlemelere yönelik güvenin güçlenmesi, M&A’yı stratejik büyümenin merkezine taşıyor.
Regülasyon ve Maliyetlerdeki Rahatlama
Pandemi sonrası M&A’yi zorlayan faktörler büyük ölçüde hafifledi. Düzenlemelerde ve sermaye maliyetlerinde gevşeme yaşandı. Alıcı-satıcı değerleme makası daraldı. Bain’in araştırmasına göre, M&A yöneticilerinin %85’ten fazlası, teknoloji ve stratejideki değişimlere paralel şekilde M&A fırsat havuzlarını güncelledi.
M&A Üzerine Ticaret Politikalarının Etkisi
Tarifeler ve ticaretteki dalgalanmalar, genel işlem aktivitesini önemli ölçüde etkilemedi. 2025’te sınır ötesi işlemlerde anlamlı değişiklik olmadı. M&A yöneticilerinin çoğunluğu, ticaret kısıtlamalarının genel işlem planlarını veya varlık satışlarını etkilemeyeceğini belirtti.
Ancak post-küreselleşme eğilimlerinin zamanla daha belirgin etkiler yaratması bekleniyor. ABD dışındaki şirketlerin ABD varlıklarına ilgisi azalırken, ABD’li şirketler tarifeler nedeniyle daha çok yerel alıma yöneliyor. Bölgesel eksenlerde yeniden şekillenen küresel ticaret, M&A’yı yeni pazarlara erişim ve esneklik sağlayan önemli bir araç haline getiriyor.
Sermaye Tahsisinde Değişimler
Post-küreselleşme ve korumacı politikalar şirketlerin sermaye tahsislerini etkiliyor. Artan ihtiyaçlar nedeniyle M&A yöneticileri sermaye kullanımı konusunda daha sıkı inceleme yapıyor. Bu durum yatırım geri dönüşü beklentilerini yükseltiyor.
2025’te M&A aktivitesi artsa da şirketlerin M&A’ye ayırdığı sermaye toplam içindeki pay 10 yılın en düşük seviyesine indi. S&P Dünya Endeksi’ndeki yaklaşık 700 şirketin nakit harcamalarının sadece %7’si M&A’ye ayrıldı. Son dokuz yılda bu oran %9–17 arasında değişiyordu. Bain, teknoloji altyapısı, robotlar, yapay zeka çözümleri, fabrika yatırımları ve enerji projelerinin öncelik kazanmasının M&A payını daralttığını belirtiyor.
Yapay Zeka ve M&A Süreçleri
Yapay zeka hızlı gelişimiyle M&A süreçlerine güçlü şekilde entegre oldu. Stratejik alıcıların %75’i hedef şirketlerin yapay zeka etkisini değerlendirirken, %20’si bu inceleme sonrası işlemden vazgeçti. M&A profesyonelleri arasında yapay zeka kullanımı iki katından fazla artışla %45 seviyesine yükseldi.
Yapay zeka, özellikle işlem bulma ve tarama aşamalarında yoğun kullanılıyor. Entegrasyonun planlanması ve uygulanması aşamalarında da hızla yaygınlaşıyor.
Kapsam Genişletme Eğilimi ve 2026 Beklentileri
Bain analizine göre, 2025’te 1 milyar dolar üzerindeki işlemlerin %60’ı kapsam genişletme (scope) niteliğindeydi. Şirketler mevcut işlerini büyütmekten ziyade yeni pazar ve müşteri segmentlerine erişmek için M&A’yi tercih etti.
Bain & Company, yakın zamanda yayınlayacağı 2026 Küresel M&A Raporu ile önümüzdeki yılın M&A trendlerine dair detaylı analizler sunacak. Raporda, çeşitli sektörler, beklentiler ve 300’den fazla M&A uzmanının görüşleri yer alacak.
Bain & Company Hakkında
Bain & Company, dünya genelinde 40 ülkede 65 şehirde faaliyet gösteren küresel bir strateji danışmanlık şirketidir. Müşterileriyle tek ekip olarak çalışıp rekabette fark yaratmak ve sektörleri yeniden tanımlamak için ortak hedefler belirler.
Şirket, dijital yenilikçilere dayalı güçlü ekosistemiyle hızlı ve kalıcı sonuçlar sağlar. Bain, önümüzdeki 10 yılda 1 milyar doların üzerinde pro bono yatırım yapmayı taahhüt ederek eğitim, fırsat eşitliği, sosyal adalet, ekonomik kalkınma ve çevre alanlarında çalışmalar yürütmektedir.
Bain, çevresel, sosyal ve etik performans değerlendirmeleri yapan EcoVadis platformundan platin derece alarak en üst %1’lik dilime girmiştir. 1973’ten bu yana müşteri başarısını temel alan Bain, danışmanlık sektöründe en yüksek müşteri memnuniyeti seviyesine sahiptir.
