Ege İhracatçı Birlikleri, 2025 yılını değerlendirerek 2026 yılı için öngörülerini paylaştı. Küresel belirsizliklere rağmen 18,5 milyar dolar ihracat gerçekleştiren birlikler, 2026’da üretim ve ihracata odaklanmanın önemine vurgu yaptı.
2025 Yılı Değerlendirmesi
Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, 2025’in “büyüme değil, dayanıklılık yılı” olduğunu belirtti. Dünya ekonomisinin ılımlı ve kırılgan bir büyüme döneminde olduğunu söyleyen Eskinazi, enflasyonun birçok büyük ekonomide düştüğünü ancak faiz oranlarının pandemi öncesine göre yüksek kaldığını ifade etti. Artan korumacılık ve ticaret bariyerlerinin küresel ticaret hacmini baskılamaya devam edeceğini belirtti.
Emek yoğun sektörlerde faaliyet gösteren ihracatçıların üretimlerini düşük maliyetli ülkelere taşıma eğiliminde olduğunu açıklayan Eskinazi, 2025’te tekstil ve hazır giyim sektörünün ciddi istihdam kaybı yaşadığına dikkat çekti.
İthalat Bağımlılığı ve Katma Değer
Başkan Eskinazi, Türkiye’nin ihracatının yüksek ithal girdi bağımlılığı nedeniyle katma değerin düşük kaldığını ve dış ticaret açığını beslediğini vurguladı. İmalat sanayinde ara malların %60-70’inin ithalat yoluyla sağlandığını, bunun ekonomik kırılganlığı artırdığını belirtti. Yerli tedarik zincirinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
İhracat Performansı ve Parite Etkisi
Ege İhracatçı Birlikleri’nin 2025 ihracatı 18 milyar 505 milyon dolar olarak gerçekleşti. Hububat, bakliyat, demir ve demir dışı metaller, su ürünleri, tütün ve madencilik gibi sektörlerde artış görüldü. Ancak parite etkisi nedeniyle ihracatın gerçek anlamda %1,7 oranında azaldığı hesaplandı.
Konkordato Başvurularındaki Artış
2022-2025 arasında konkordato başvurularında ciddi artış yaşandı. 2024’te 3.497 olan başvuru sayısı, 2025’in ilk 9 ayında 4.424’e yükseldi. Eskinazi, mevcut politika ve finansman koşulları sürdüğü takdirde krizin kalıcı hale gelebileceğine dikkat çekti.
Sektörlere Göre 2025 İhracat Verileri
– Ege Demir Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği, 2025 yılında 2 milyar 591 milyon dolar ihracat gerçekleştirdi. Başkan Yalçın Ertan, Avrupa pazarlarında rekabetin zorlu olduğunu söyledi.
– Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği, 2025 yılını 1 milyar 232 milyon dolar ihracatla kapattı. En fazla ihracat yapılan ülkeler arasında Almanya, ABD, İngiltere yer aldı.
– Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Erkan Zandar, sektörde yaklaşık %10 ihracat kaybı yaşandığını ve 2026’da bu durumun kötüye gidebileceğini öngördü.
– Ege Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği, bölge ihracatının %8 azalarak 1 milyar 268 milyon dolar seviyesine gerilediğini bildirdi.
– Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği, 2025 yılında %23 artışla 1 milyar 185 milyon dolar ihracat yaptı ve 2026 hedefini 1,4 milyar dolar olarak belirledi.
– Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği, 1,74 milyar dolar döviz girdisi sağladı. Kuraklık ve don gibi iklim risklerine rağmen sektörün rekabet gücünü korumaya çalıştığı vurgulandı.
– Ege Maden İhracatçıları Birliği, 2025 ihracatında %6 artışla 1,38 milyar dolar gelir elde etti.
– Mobilya Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği, 2025 ihracatının 914 milyon dolar olduğunu açıkladı. 2026’da hedef ise 1 milyar dolar olarak belirlendi.
– Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, %7 artışla 1,84 milyar dolar ihracat yaptı.
– Tütün İhracatçıları Birliği, 2025 ihracatını %8,4 artırarak 1,06 milyar dolar seviyesine taşıdı.
Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü
Ege Zeytin Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, Türkiye’nin zeytin üretiminde dünya ikincisi olduğunu ancak ihracatta %65 değer kaybı yaşandığını belirtti. Sofralık zeytinde ise ihracat rekoru kırıldığını ve piyasa kurallarının netleşmesinin ihracata olumlu yansıdığını ifade etti.
2026 Yılı Öngörüleri
Birlikler, 2026’da üretim maliyetlerinin düşürülmesinin karlılık için kritik olduğunu vurguladı. Kredi kanalında rahatlama beklenmediği, emek yoğun sektörlerde sıkıntıların devam edeceği belirtildi. Uzun vadeli, sürdürülebilir politikaların ihracatın dayanıklılığını artırmada zorunlu olduğu ifade edildi.
