Dünya’nın üç öğün protein ihtiyacını karşılayan Türk su ürünleri ve hayvansal mamuller sektörü, 2025 yılında ihracatını yüzde 5 artırarak 3 milyar 862 milyon dolardan 4 milyar 46 milyon dolara taşıdı. Sektör, 2026 yılı için 4,3 milyar dolar ihracat hedefi belirledi.
Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatının Yükselişi
Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, 2015 yılında sektörün 1 milyar 184 milyon dolar ihracat gerçekleştirdiğini belirtti. Son 10 yılda sektör ihracatını yüzde 123 artırarak 4 milyar 46 milyon dolara ulaştırdı ve ihracatta yıldız sektörlerden biri oldu.
Su Ürünleri Sektörü İhracatta Lider
2025 yılında sektör ihracatından en büyük payı, 2 milyar 243 milyon dolarla su ürünleri aldı. Su ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 55 oldu. Kanatlı ve yumurta sektörü, kotalar ve ihracat kısıtlamalarına rağmen 1 milyar 120 milyon dolar ihracatla 2024 performansını korudu.
Kanatlı eti ihracatı yüzde 8 artışla 671 milyon dolardan 723 milyon dolara yükseldi. Ancak yumurta ihracatı 2025’te uygulanan fon nedeniyle yüzde 14 azalarak 463 milyon dolardan 397 milyon dolara geriledi. Süt ve süt ürünleri sektörü ise ihracatını yüzde 13 artırarak 363 milyon dolardan 409 milyon dolara çıkardı. Süt tozu ihracatında ise yüzde 60 artış yaşandı ve tutar 47,4 milyon dolardan 78 milyon dolara yükseldi. Bal ihracatında Türkiye, dünya ikincisi konumunda olup 2025’te 33,5 milyon dolar bal ihracatı gerçekleştirdi.
2026 İhracat Hedefleri ve Öncelikleri
2026 yılında sektör ihracat hedefi 4,3 milyar dolar olarak belirlendi. Kızıltan, öncelikli başlıkların katma değerli ihracat, sürdürülebilirlik, izlenebilirlik uyumu, etkin maliyet yönetimi, pazar çeşitlendirmesi ve risk yönetimi olduğunu vurguladı.
UR-GE projeleri, Turkish Seafood Turquality Projesi, yurt dışı fuar katılımları ve uluslararası kuruluşlardaki aktif rollerin ihracatın sürdürülebilir büyümesine katkı sağlayacağını ifade etti. Hedeflerinin, özellikle işlenmiş, paketli ve markalı ürünlerin ihracattaki payını artırarak kalıcı gelirler oluşturmak olduğunu belirtti.
Pazar Dağılımı ve Sektörel Riskler
AB başta olmak üzere pazarlarda uyum gerekliliklerinin arttığını ve sürdürülebilir üretim modellerinin zorunlu hale geldiğini belirten Kızıltan, yem, enerji ve lojistik maliyetlerinde verimlilik sağlayan uygulamalar ile ölçek ekonomilerinin önemine dikkat çekti.
Yakın pazarlara olan aşırı bağımlılığı azaltmak için alternatif pazarlarda kalıcı ticari ağların kurulmasının ihracatta istikrar için kritik olduğunu söyledi. Kuş gribi gibi hayvan hastalıkları, iklim değişikliği etkileri ve biyogüvenlik uygulamalarının sektörün risk yönetimi gündeminde olacağını ifade etti.
Su Ürünlerinde Lider Ürünler ve İhracat Rakamları
2025’te ihracat lideri su ürünlerinde levrek oldu. Levrek ihracatı yüzde 17 artışla 570 milyon dolardan 666 milyon dolara çıktı. Çipura ihracatı yüzde 15 artışla 507 milyon dolardan 585 milyon dolara ulaştı. Türk somonu ihracatı da yüzde 14 yükselerek 458 milyon dolardan 521 milyon dolara çıktı.
Diğer ihracat rakamları arasında su ürünlerinde 193 milyon dolar, orkinos ihracatında 123 milyon dolar, alabalıkta 122 milyon dolar ve kaya levreğinde 32,7 milyon dolar yer aldı.
Ege Bölgesi ve Önde Gelen Pazarlardaki Pay
Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, 2025 yılında ihracatını yüzde 7 artırarak 1 milyar 724 milyon dolardan 1 milyar 840 milyon dolara yükseltti. Bu rakam sektörde toplam ihracatın yüzde 45’ini oluşturdu.
Su ürünleri ihracatında en büyük pazar 466 milyon dolarla Rusya Federasyonu olurken, İtalya’ya ihracat yüzde 17 artışla 280 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Hollanda pazarı ise yüzde 35 artışla 229 milyon dolar ihracata ulaştı. Diğer önemli pazarlar arasında Yunanistan, İngiltere, Japonya, ABD, Almanya, Güney Kore ve Fransa yer aldı.
Kanatlı eti ihracatında 722 milyon dolar toplam elde edildi. Irak, 306 milyon dolarla açık ara liderliğini sürdürdü. Kanatlı eti ihracatında Suriye yüzde 557 artışla 14 milyon dolardan 92 milyon dolara yükselerek ikinci sıraya çıktı. Birleşik Arap Emirlikleri ise 26,3 milyon dolar ile üçüncü sırada yer aldı.
Süt ürünleri ihracatında da Irak 69 milyon dolarlık taleple ilk sırada yer aldı. Cezayir’e süt ürünleri ihracatı yüzde 46 artarak 28,8 milyon dolardan 41,7 milyon dolara yükseldi. Bangladeş ise yüzde 150 artışla 10 milyon dolardan 24,8 milyon dolara çıktı.
Yumurta ihracatında ilk sıralar şu şekilde oluştu: Irak 111 milyon dolar, Rusya Federasyonu 55,6 milyon dolar ve Birleşik Arap Emirlikleri 34,5 milyon dolar.
Bal ihracatında ise ABD 11,3 milyon dolar, Almanya 5,4 milyon dolar ve İngiltere 3 milyon dolar ile ilk üçü oluşturdu.
