Rosatom Genel Müdürü Alexey Likhachev, 2025 yılı değerlendirmeleri ve 2026 planlarına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Mersin’de inşası süren Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS) projesinde bu yıl devreye alma operasyonlarına hazırlık yapılacağını belirtti. Likhachev, Türkiye’de nükleer enerjinin hayata geçirilmesi için tüm imkanların seferber edildiğini vurguladı.
Akkuyu Nükleer Güç Santrali Projesinin Durumu
Likhachev, Akkuyu NGS projesinin ciddi baskılar altında olduğunu ve 2 milyar dolarlık yatırımların dondurulduğunu ifade etti. Siemens’in tedarik etmesi gereken ekipmanı göndermemesi nedeniyle ödeme sisteminde aksaklıklar yaşandığını ancak projenin bir an bile durmadığını belirtti. Ayrıca Rusya Federasyonu Devlet Başkanı’nın desteğiyle hükümet ve Merkez Bankası’nın planlanan çalışmaları kolaylaştırmak için adımlar attığını söyledi.
2025 Performansı ve Nükleer Enerjinin Önemi
Rosatom, 2025 yılında elektrik üretiminde planlananın üzerinde performans gösterdi. Likhachev, kurulu gücün kullanım katsayısının %87’nin üzerine çıktığını ve bunun enerji sektörü için rekor bir seviye olduğunu belirtti. Tüm nükleer enerji komplekslerinin 24 saatin 21 saatinde yüzde yüz kapasiteyle çalıştığını aktardı. Ayrıca Rusya’nın enerji dengesinde nükleer enerjinin payının %25’e çıkarılması hedefi bulunduğunu ve 2042 yılına kadar kapasitenin artırılması planlandığını söyledi.
Uluslararası Projeler ve İş Birlikleri
Likhachev, Rosatom’un Çin, Hindistan, Mısır, Bangladeş gibi ülkelerde nükleer enerji projelerini sürdürdüğünü belirtti. Bangladeş’te ilk ünitenin devreye alma çalışmalarına hazır olduğu bilgisini paylaştı. Çin’de Tianwan ve Xudapu NGS projelerinde fiziksel devreye alma aşamasının başlatılacağı aktarıldı. Myanmar ile küçük modüler reaktörler için hükümetler arası anlaşma yapıldığını ve Vietnam, Özbekistan ile Macaristan’daki projelerde önemli gelişmeler yaşandığını ifade etti.
Yeni Altyapı ve Teknoloji Yatırımları
Rosatom’un Kuzey Deniz Yolu üzerindeki çalışmalarına da değinen Likhachev, 2025’te buzkıranlar sayesinde konteyner taşımacılığında rekor kırıldığını ve 3,2 milyon tonluk transit yük hacmine ulaşıldığını açıkladı. Kaliningrad’da lityum-iyon batarya üretimi için bir gigafabrika devreye alındığını; benzer kapasitede bir fabrikanın Yeni Moskova’da 2024 içinde işletmeye alınacağını söyledi. Böylece yılda 100 bin araca yetecek batarya kapasitesi sağlanacak.
Yenilikçi Nükleer Yakıt ve Reaktör Gelişmeleri
Rosatom, Aralık 2024’te BREST-OD-300 reaktörü için nükleer yakıt üreten bir tesis işletmeye aldı. Bu tesis, IV. nesil deneysel-gösterim enerji kompleksi kapsamında dünya çapında benzersiz bir özelliğe sahip. Likhachev, bu reaktörün kurşun soğutmalı ve tamamen ikincil nükleer yakıt çevrimi ürünlerini kullanacağını belirtti. Tesisin nükleer enerjinin kaynak tabanını genişletip, yakıtın yeniden işlenmesiyle atık oluşumunu ve radyoaktif aktivitesini azalttığını anlattı.
Likhachev, hedeflerinin 2030 yılına kadar kapalı yakıt çevrimine sahip bu kompleksi devreye almak olduğunu ve projedeki geliştirme çalışmalarının yoğun şekilde sürdüğünü ekledi.
