Küresel ölçekte milyarder serveti 2025 yılında tarihi rekor seviyeye ulaştı. Oxfam’ın Eşitsizlik Raporu’na göre, milyarderlerin toplam serveti 18,3 trilyon dolar ile son beş yılın ortalamasının üç katı hızla arttı. Bu artış sürecinde dünya nüfusunun neredeyse yarısı yoksulluk içinde yaşıyor ve dört kişiden biri düzenli olarak yeterli gıdaya erişemiyor.
Milyarder Servetindeki Hızlı Artış
Rapora göre, milyarderlerin servetleri son beş yılda %81 oranında büyüdü. ABD’de Trump yönetimi döneminde milyarder yanlısı politikalar uygulandı. Bu süreçte vergi indirimleri yapıldı, büyük şirketlerin vergilendirilmesi engellendi ve tekel karşıtı düzenlemeler geri çekildi. Dünya genelinde milyarder sayısı geçen yıl ilk kez 3.000’i aştı. Elon Musk ise servetini yarım trilyon doların üzerine çıkaran ilk kişi oldu.
Türkiye’de Milyarder Serveti ve Eşitsizlik
Türkiye’de 30 milyarderin toplam serveti 30 Kasım 2025 itibarıyla 73,8 milyar dolar (3,07 trilyon TL) seviyesine ulaştı. Bu miktar, ülke nüfusunun %44’ünün — yaklaşık 38,5 milyon kişinin — toplam varlığından daha fazladır. Milyarderlerin kişisel serveti, 2024 ve 2025 listelerinde ortalama kişi başına 496,3 milyon dolar arttı.
Bir milyarder, ortalama ücretli bir çalışanın bir yıllık gelirini sadece 19 dakikada kazanıyor. Türkiye’de en zengin %1’lik kesimde bulunan bir kişinin serveti, en yoksul %50’lik kesimde yer alan bir kişiden tam 1.271 kat daha fazla. Nüfusun en yoksul yarısı toplam servetin sadece %2,8’ine sahipken, en zengin %1’lik kesim toplam servetin %38,1’ini elinde tutuyor. Kadınların iş gücü geliri ise erkeklerin kazancının sadece %41’i düzeyinde bulunuyor.
Servet Vergisiyle Yaratılabilecek Kaynak
Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (KEDV), Oxfam’ın raporundan hareketle Türkiye’de sadece %5’lik bir servet vergisi uygulanması durumunda 153 milyar TL gelir elde edilebileceğini açıkladı. Bu kaynakla sağlık, eğitim ve sosyal harcamalarda önemli artışlar sağlanabilir.
Örneğin, sağlık bütçesi %10, eğitim bütçesi %8, sosyal harcamalar bütçesi ise %145 oranında artırılabilir. Ayrıca 5,6 milyon çocuğa eğitim yılı boyunca günlük beslenme öğünü sağlanabilir. 85.000 uzman doktor ve atama bekleyen 174.000 öğretmen istihdam edilebilir. Kadın çiftçiler ve kadın girişimciler için destek programları hayata geçirilebilir. İklim krizi ve afetlere karşı dayanıklılığı artıracak yatırımlar yapılabilir.
Gelir Adaletine Vurgu
KEDV Direktörü Şengül Akçar, gelir eşitsizliğinin özellikle kadınları derinden etkilediğine dikkat çekti. Akçar, “Zenginlerin daha çok zenginleştiği, yoksulların ise giderek daha fazla yoksullaştığı bir süreçle karşı karşıyayız. Gelir adaletini önceliklendirmezsek, yoksulluğun yarattığı sosyal ve ekonomik krizlerle başa çıkılamayacak bir noktaya geliriz. Servet vergisi, eşitlik açısından kritik bir araçtır” değerlendirmesinde bulundu.
Oxfam İcra Direktörü Amitabh Behar ise zenginlerle toplumun geri kalanındaki büyüyen uçurumun ciddi ve sürdürülemez bir siyasi krizi tetiklediğini ifade etti.
Oxfam’ın Hükümetlere Çağrısı
Oxfam, hükümetlere ulusal eşitsizliği azaltma planlarını hayata geçirme, aşırı zenginlerin gelir ve servet üzerinde etkin şekilde vergilendirilmesi ve servet ile siyaset arasındaki ilişkinin sınırlandırılması çağrısında bulunuyor. Ayrıca vatandaşların siyasi katılım ve ifade özgürlüklerinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
