Kanserle mücadelede önemli bir değişim yaşanıyor. Bilim insanları artık kanseri sadece dışarıdan verilen ilaçlarla değil, vücudun doğuştan gelen bağışıklık sistemiyle yenmeyi amaçlıyor. Dünya genelinde yıllık yaklaşık 20 milyon yeni kanser vakası ortaya çıkarken, Türkiye’de bu sayı 240 bini aşıyor. Bu olumsuz tabloya rağmen, bağışıklık sisteminin en etkin savaşçıları olan NK (Natural Killer – Doğal Öldürücü) hücrelerine dayalı hücresel immünoterapiler, kanser tedavisinde çığır açıyor.
NK Hücreleri ve Kanser Tedavisindeki Rolü
Acıbadem Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Tolga Sütlü, NK hücrelerinin kanserle mücadelede kritik bir görev üstlendiğini belirtiyor. Bu hücreler, vücutta anormalleşmiş ya da kanser hücrelerini önceden eğitime gerek duymadan tanıyan “katil hücreler” olarak öne çıkıyor. Dr. Sütlü, NK hücrelerinin özellikle kanserin erken yayılımını ve nükslerini önlemede büyük potansiyel taşıdığını vurguluyor.
Kanserde Kişiye Özel Tedavi Dönemi
Geleneksel kemoterapi ve radyoterapinin yerini giderek immünoterapiler alıyor. İmmünoterapi, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tanıma ve yok etme kapasitesini güçlendirmeye odaklanıyor. Doğrudan kanser hücresini hedefleyen ilaçlar yerine, vücudun kendi savunma mekanizmaları devreye sokuluyor. Böylece sağlıklı hücreler korunurken, kanser hücreleri etkili biçimde hedef alınıyor.
En çarpıcı gelişmeler arasında bağışıklık hücrelerinin tedavinin kendisi haline geldiği hücresel immünoterapiler bulunuyor. Dr. Sütlü, hastaların kendi NK veya T hücrelerini genetik olarak kanseri hedefleyebilecek şekilde yeniden programlayıp hastaya yeniden verdiklerini belirtiyor. Bu yöntemde, tedavi her hasta için özel olarak tasarlanabiliyor.
Hücresel İmmünoterapilerin Süreci ve Etkisi
Tedavi süreci, hastanın bağışıklık hücrelerinin GMP laboratuvarlarında çoğaltılması ve kanser hücrelerini daha iyi tanıyacak şekilde programlanmasıyla başlıyor. Bu yöntem, “her hastaya aynı ilaç” döneminin sona erdiğinin somut kanıtı olarak değerlendiriliyor.
Antikor bazlı tedaviler kısa süre içinde etkisini yitirirken, hücresel tedaviler çok daha kalıcı etki gösteriyor. Dr. Sütlü, “Bağışıklık sistemi hücreleri, vücutta uzun süre kalabilir ve kansere karşı ömür boyu savaşacak şekilde programlanır. Bugün 10-20 yıl önce bu tedavileri alan hastalar hastalıklarını kontrol altında tutuyor” diyor.
NK Hücre Temelli Tedavilerin Hangi Kanserlerde Etkili Olduğu
NK hücre temelli terapiler, özellikle lösemi, lenfoma ve multiple miyelom gibi hematolojik kanserlerde yüksek başarı sağlıyor. Dr. Sütlü, meme, akciğer ve kolon kanseri gibi solid tümörlere yönelik yüzlerce klinik çalışmanın devam ettiğini ve önümüzdeki yıllarda bu alanda da onaylı tedavilerin kullanılacağını belirtiyor.
Yapay Zeka Destekli Kişiselleştirilmiş Tedaviler
Türkiye’de CAR-T ve NK hücre temelli hücresel immünoterapi alanında sınırlı sayıda merkez faaliyet gösteriyor. Acıbadem Üniversitesi, özellikle malign melanom, lösemi ve lenfoma gibi farklı kanser türlerinde NK hücrelerine dayalı yenilikçi tedaviler üzerinde çalışıyor.
Gelişmiş DNA analizleri ve yapay zeka destekli veri işleme yöntemleri sayesinde, NK hücrelerinin hangi hastada daha etkili olacağı daha isabetli öngörülebiliyor. Dr. Sütlü, “Yapay zeka, kişiye özel hücresel tedavilerin geliştirilmesini hızlandırıyor. Artık kanser hastalarına aynı yaklaşımı uygulamıyoruz” diyerek kişiselleştirilmiş tedavilerin onkolojide geleceğin temeli olacağını vurguluyor.
Dr. Tolga Sütlü’ye göre, NK hücreleriyle yapılan çalışmalarda kanserin vücudun kendi gücüyle durdurulmasının mümkün olabileceği görülüyor.
