Yeşilay’ın uluslararası hakemli dergisi Addicta’da yayımlanan araştırma, üniversite öğrencilerinin eğitim süreci boyunca sigaraya karşı direncinin azaldığını ve sigara içme oranının arttığını ortaya koydu.
Araştırmaya göre üniversite eğitiminin ilk yılında öğrencilerin %39,5’inin sigara içtiği, bu oranın mezuniyet yılında %48,8’e yükseldiği belirtildi.
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı tarafından yürütülen araştırma, 4 yıllık eğitim süreci boyunca 435 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirildi. Öğrencilerin sigaraya ilişkin beklentileri ve sigaraya karşı kendine güven düzeyleri değerlendirildi. Bulgular, öğrencilerin sigaranın olumsuz etkilerini daha fazla fark etmelerine rağmen, sigaraya karşı dirençlerinin yıllar içinde azaldığını gösterdi.
Gençlerin Sigara Karşıtı Tutumu Zayıflıyor
Araştırmaya göre öğrencilerin sigara bağımlılığına karşı mücadeleye destek verme oranı ilk yıl %45 iken, ikinci yılda %49,3’e yükseldi, ancak mezuniyet yılında %42,8’e geriledi.
Çalışmaya katılan 435 öğrenci arasında sigara içmeyenlerin, içenlere göre sigara karşıtı çalışmalara daha fazla destek verdiği saptandı.
Kadın Öğrencilerde Farkındalık Artıyor, Destek Azalıyor
Kadın öğrencilerin sigaranın olumsuz sonuçlarına dair farkındalıklarının son sınıfta belirgin şekilde arttığı, buna karşın sigarayı reddetme öz-yeterliklerinin azaldığı belirlendi. Bu durum pandemi döneminin öğrencilerin tutumları üzerindeki etkisi olarak değerlendirildi.
Sağlık Bilimleri Öğrencilerinde Sigara Oranı Yükseliyor
Sağlık bilimleri öğrencileri arasında sigara içme oranları diğer fakültelere göre daha düşük olmasına rağmen, bu oranların yıllar içinde yükselerek %22,2’den %36,4’e çıktığı görüldü.
Araştırma ekibi, üniversite döneminin sigara alışkanlığının yerleştiği en riskli dönemlerden biri olduğunu vurguladı.
Sigara İçenlerin Yüzde 80’i 20 Yaşından Önce Başlıyor
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi ve Cumhurbaşkanlığı Sağlık Politikaları Kurulu Üyesi Toker Ergüder, çalışmanın üniversite yıllarının sigara açısından kritik bir risk dönemi olduğunu bir kez daha ortaya koyduğunu belirtti.
Ergüder, “Öğrenciler sigaranın zararlarını daha iyi bildikçe, sigaraya karşı dirençleri artmıyor, aksine zayıflıyor” dedi.
Sigara içenlerin yaklaşık %80’inin 20 yaşından önce sigaraya başladığını ifade eden Ergüder, ergenliğin sonu ve genç yetişkinlik döneminde sigaraya başlama olasılığının hızla arttığını söyledi.
Sigarayı bırakmanın güç olduğunu belirten Ergüder, en etkili stratejinin sigaraya hiç başlanmamasını sağlamak olduğunu vurguladı. Gençlerin ve üniversite öğrencilerinin fiyatlara son derece duyarlı olduğuna dikkat çekti.
Uluslararası kanıtların, sigara fiyatlarında yapılacak %10’luk bir artışın genel tüketimi yaklaşık %4, gençlerde ise %8’e varan oranlarda azalttığını gösterdiği bilgisini paylaştı. Bu nedenle, vergi ve fiyat politikalarının gençleri korumada vazgeçilmez bir halk sağlığı aracı olduğunu ifade etti.
Dumansız Kampüs Uygulamalarının Yaygınlaştırılması Büyük Önem Taşıyor
Ergüder, son yıllarda özellikle genç kızlar arasında sigara kullanımındaki hızlı artışın %90 oranında olduğunu ve bunun kaygı verici olduğunu belirtti.
Erkeklerde eğitim ve sosyoekonomik statü yükseldikçe sigara içme sıklığı azalırken, kadınlarda bunun tersinin görülmesinin, genç kızların tütün endüstrisinin hedefli, agresif ve etik dışı pazarlama stratejilerine daha fazla maruz kalmasından kaynaklandığını söyledi.
Bu nedenle, politikaların genç kızların statü kazanırken ve eğitim düzeyleri yükselirken onları bu etkiden bilinçli şekilde koruyacak biçimde tasarlanmasının zorunlu olduğunu vurguladı.
Öğrencilerin üniversiteye başladıkları ilk yıldan itibaren koruyucu ve farkındalık artırıcı programların devreye alınması, fakülteye özgü önleme yaklaşımlarının geliştirilmesi ve özellikle dumansız (nikotinsiz) kampüs uygulamalarının yaygınlaştırılması, sigaraya başlama riskini azaltmak için en etkili ve sürdürülebilir adımlar arasında yer alıyor.
