Türkiye’nin Kiraz Hasadı ve İhracat Hedefleri

Kiraz üretiminde dünya lideri olan Türkiye, Kuzey Yarım Küre’nin ilk kiraz hasadını Manisa’nın Şehzadeler ilçesi Sancaklıbozköy Mahallesi’nde gerçekleştirdi. Üretici Mahmut Bozkurt ve Yavuz Tun’un bahçesinden hasat edilen kirazlar, açık artırmayla 6 bin TL‘ye alıcı buldu.

Kirazda Türkiye’nin en batısından en doğusuna bin 850 kmlik bir hasat yolculuğu yaşanıyor. Nisan ortasında Manisa’nın Şehzadeler ve İzmir’in Kemalpaşa ilçesinde başlayan kiraz hasadı, Denizli, Afyon Sultandağı, Isparta, Konya Hadim, Niğde Darboğaz, Gaziantep, Mardin rotasını takip ederek Temmuz ayında Doğu Anadolu Bölgesi’nin Çukurova’sı niteliğindeki Iğdır’da sona eriyor.

Kirazın Besin Değeri ve Pazar Durumu

C vitamini, potasyum ve antioksidanlar açısından zengin olan kiraz, önümüzdeki günlerde sofraların baş tacı olmaya hazırlanıyor.

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, geçen sezon yaşanan zirai don olayları sebebiyle kiraz üretiminde yüzde 90’lara varan kayıplar yaşandığını belirtti. Uçak, geçen sene hem vatandaşların kiraza hasret kaldıklarını hem de ihracatta büyük düşüş yaşandığını söyledi.

Türkiye’nin 2023 yılında 83 bin tonluk kiraz ihracatıyla tarihi bir başarıya imza attığını aktaran Uçak, “Kiraz ihracatımız 2024 yılında 67 bin ton olarak gerçekleşmişti. 2025 yılında iklimsel değişiklikler sebebiyle büyük bir kayba uğradık. 2025 yılında kiraz ihracatımız miktar bazında 6 bin tonda kalırken, döviz getirisi 48 milyon dolar olmuştu. 2026 yılında çiçeklenme döneminin olumlu geçmesiyle birlikte kiraz ihracatında 60 bin tonu aşarak 200 milyon dolar dövizi ülkemize kazandırmak istiyoruz. Kiraz sezonunda üreticimiz, ihracatçımız, lojistikçimiz, ambalajcımız kazanacak. Sektörün tüm taraflarına bereketli bir sezon diliyorum” ifadelerini kullandı.

Ege Bölgesi’nin Kiraz Üretimi ve İhracatı

Ege Bölgesi’nde 250 bin ton kiraz üretiliyor. Başkan Uçak, “Kirazda üretimde dünya lideri olmamızın yanında, ihracatta ilk dört ülke arasındayız. Ege Bölgesi’nde; İzmir, Manisa, Afyon, Denizli ve Aydın illerinde yıllık 240-250 bin ton kiraz üretiyoruz. Türkiye’nin kiraz üretiminin yüzde 30’unu Ege Bölgesi gerçekleştiriyor. İzmir, Ege Bölgesi’nin kiraz üretiminin yüzde 40’ını yaparken, Manisa yüzde 20, Afyon yüzde 18 pay alıyor. Üretimin en yoğun yapıldığı ilçeler İzmir’de Kemalpaşa, Manisa’da Şehzadeler, Afyonkarahisar’da ise Sultandağı. Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği üyelerimiz Türkiye’nin kiraz ihracatının yüzde 25’ini temsil ediyor. 2024 yılında Ege Bölgesi’nden 55 milyon dolarlık kiraz ihracatı gerçekleştirdik. 2026 yılında hedefimiz 55 milyon doların üzerine çıkmak olacak” dedi.

Kiraz İhracatında Önde Gelen Ülkeler

Türkiye, 2023 yılında 83 bin ton kiraz ihraç ederek 214 milyon dolar döviz elde etti. Almanya, 95 milyon dolarlık tutarla Türk kirazını en çok talep eden ülke oldu. Rusya Federasyonu, Türkiye’den 44 milyon dolarlık kiraz ithal ederken, Avusturya 14,3 milyon dolar ile üçüncü sırada yer aldı.

Sürdürülebilirlik Temelli Projeler

Birlik, ihracatta sürdürülebilirliği güçlendirmek amacıyla “Kullandığımız Pestisitleri Biliyoruz”, “Gıda Kayıplarının Belirlenmesi ve Azaltılması” ve “Üçüncü Kuşak Tarım Girişimciliği Eğitim Programı” isimli projeleri uygulamaya koydu.

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, bu projelerle pestisit kontrolünü, gıda kayıplarının azaltılmasını ve genç girişimcilerin tarıma kazandırılmasını hedeflediklerini belirtti.

Pestisit Kontrolüyle Güvenli İhracat

“Kullandığımız Pestisitleri Biliyoruz” projesi 2021 yılında başlatıldı. Proje kapsamında asma yaprağı, biber, çilek, domates, hıyar, kiraz, limon, mandarin, nar, sofralık çekirdeksiz üzüm ve şeftali gibi ürünlerden hasat döneminde numuneler alınarak akredite laboratuvarlarda pestisit analizleri yapılıyor.

Analiz sonuçları üreticiler ve ihracatçılarla paylaşılırken ilgili paydaş kurumlarla koordinasyon sağlanıyor. Uçak, pestisit kullanımında doğru uygulamaların sürdürülebilir ihracat açısından kritik olduğunu vurguladı.

Sürdürülebilir Üretim Atağı

Uçak, küresel pazarlarda rekabet gücünü korumak için sürdürülebilir üretimin zorunluluk haline geldiğini söyledi. Birlik, üretimden ihracata kadar tüm süreçleri kapsayan projeler yürütüyor.

“Gıda Kayıplarının Belirlenmesi ve Azaltılması Projesi” Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi iş birliğiyle gerçekleştirildi. Domates, mandarin ve nar ürünlerinde üretim alanları, soğuk hava depoları ve paketleme tesislerinde yaşanan gıda kayıpları incelendi.

Üç yıl süren proje kapsamında kayıpların nedenleri tespit edildi ve üreticilere, aracılara ile ihracatçı firmaların teknik personeline eğitimler verildi. Proje ile üretimden depolamaya kadar olan süreçte yüzde 35’lere ulaşan kayıpların azaltılması hedeflendi.

Gençler Tarıma Kazandırılıyor

Birliğin sürdürülebilir tarım vizyonunda genç girişimcilerin sektöre kazandırılması önemli bir yer tutuyor. Bu kapsamda Ege Üniversitesi ve İzmir Ekonomi Üniversitesi öğretim üyeleri ile özel sektör temsilcilerinin katkılarıyla düzenlenen “Üçüncü Kuşak Tarım Girişimciliği Eğitim Programı” 2025 yılında üçüncü kez gerçekleştirildi.

Programda iklim değişikliği, tarım ekonomisi, yeni teknolojiler ve sürdürülebilir üretim modelleri ele alındı. Gençlerin tarım sektöründe yeni iş modelleri geliştirmesi hedeflendi.

Başkan Hayrettin Uçak, tarımın geleceğini teknolojiye hakim, girişimci ruhlu ve sürdürülebilirlik bilinci yüksek gençlerle inşa edeceklerini belirtti. Eğitim programıyla yeni nesil tarım girişimcilerinin yetişmesine katkı sağladıklarını ifade etti.

Sürdürülebilirlik ile ilgili projelere 2026 yılında da devam edeceklerini sözlerine ekledi.

Başkan Hayrettin Uçak’ın Açıklamaları

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, 2025 yılında 718 üyenin katkısıyla yüzü aşkın ürünü dünya sofralarına ulaştırdıklarını belirtti. Üretici, ihracatçı, nakliyeci ve tedarikçiyle büyük bir aile olduklarını vurguladı.

Yeni Pazarlar ve Destekler

Uçak, tarım ve orman bakanlığı, üniversiteler ve enstitülerle üretim odaklı çalışmalar yürüttüklerini ifade etti. Norveç, İngiltere ve ABD gibi ülkelerde ürün tanıtımları yaparak yeni pazarlar bulmaya çalıştıklarını aktardı. Ayrıca gençlere yönelik tarım eğitim programlarının üçüncüsünü gerçekleştirdiklerini söyledi.

Fuar ve Ticaret Heyetleri Katılımı

Birlik, 16 ülkede toplam 46 fuara ve 8 ülkede 11 ticaret heyetine katıldı. Gıda kayıplarını azaltmak için firmalara eğitimler verildi. Amaçlarının sürdürülebilir üretim ve ihracatı artırmak olduğunu belirtti.

Ödül Alan Firmalar

Meyve Sebze Mamulleri 30 Milyon $ Üzeri
EURO GIDA SANAYİ VE TİCARET A.Ş., YONCA GIDA SANAYİ İŞLETMELERİ, SİBAŞ GIDA SANAYİ VE TİCARET A.Ş., TREKO GIDA SANAYİ A.Ş.

Meyve Sebze Mamulleri 20 Milyon $ Üzeri
MAPEKS GIDA VE SANAYİ MAMULLERİ, TUKAŞ GIDA SANAYİ VE TİCARET A.Ş., NİLBATU GIDA TEKSTİL SOĞUK HAVA DEPOLARI, LİDYA KONSERVECİLİK MÜTEAHHİTLİK

Meyve Sebze Mamulleri 15 Milyon $ Üzeri
IŞIK TARIM ÜRÜNLERİ SANAYİ VE TİCARET A.Ş., ÖZGÖRKEY OTOMOTİV TURİZM GIDA SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

Yaş Meyve Sebze 10 Milyon $ Üzeri
KÖLLA TURKEY TARIM VE GIDA TİCARET A.Ş.

Yaş Meyve Sebze 5 Milyon $ Üzeri
ZEYPA GIDA NAKLİYE TARIM İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ., ANATOLİA TARIM ÜRÜNLERİ SANAYİ VE DIŞ TİCARET A.Ş., PİA-FRUCHT GIDA LOJİSTİK VE DIŞ TİCARET LTD. ŞTİ., ENJOY TRADE GIDA İHRACAT İTHALAT DANIŞMANLIK SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ., AYHAN-34 TARIM ÜRÜNLERİ İTHALAT İHRACAT MÜMESSİLLİK TİCARET LTD. ŞTİ.

Yaş Meyve Sebze 1-5 Milyon $ Üzeri
UÇAK KARDEŞLER GIDA A.Ş.

En Fazla İhracat Yapan Üye

2025 yılında en fazla ihracat gerçekleştiren üye firma SEMES GIDA SANAYİ VE TİCARET A.Ş. oldu.

Fruit Logistica Fuarı ve Katılımcılar

Almanya’nın Berlin şehrinde 4-6 Şubat 2026 tarihlerinde düzenlenen fuarda, 151 ülkeden 90.000’den fazla ziyaretçi ağırlandı. Bu etkinlikte yaş meyve sebze, makine ve lojistik alanlarında faaliyet gösteren 63 Türk firması yer aldı. Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği, info stand ile fuara katıldı.

Sektörün İhracat Performansı ve Hedefleri

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, fuarda Türkiye’nin yaş meyve sebze sektöründeki üretim gücünü dünyaya anlattıklarını belirtti. En çok ihracat yapılan 20 ülkenin 10’unun Avrupa Birliği ülkeleri olduğunu ifade eden Uçak, Almanya’ya 2025 yılında 288 milyon dolar ihracat gerçekleştirildiğini söyledi. Romanya ise 290 milyon dolarlık ihracat ile Almanya’nın önünde yer aldı. Polonya, Bulgaristan ve Hollanda ise bu ülkeleri takip etti.

2025 yılında sektör ihracatını yüzde 9 artışla 3,4 milyar dolardan 3,7 milyar dolara çıkardı. 2026 yılı hedefi ise 4 milyar doları aşmak. Fruit Logistica Fuarı’nda mevcut müşterilerle görüşmeler yapılırken, potansiyel alıcılarla da iletişim kuruldu.

Resmi Ziyaret ve Katılımcılar

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği standını T.C. Berlin Büyükelçisi Gökhan Turan, Ticaret Başmüfettişi Devran Ayık ve Ticaret Müşaviri Mehmet Sefa Saral ziyaret etti. Fuar süresince Birlik Başkanı Hayrettin Uçak, Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Cengiz Balık, Yönetim Kurulu Üyeleri Sadık Demircan ve Vural Güleç ile EYMSİB Yaş Meyve Sebze Komitesi Başkanı Makbule Çiftçi ve Ege İhracatçı Birlikleri Genel Sekreteri İ. Cumhur İşbırakmaz Türkiye’nin yaş meyve sebze ihracatının artırılması için çalışmalarını sürdürdü.