Türkiye’nin Kiraz Hasadı ve İhracat Hedefleri

Kiraz üretiminde dünya lideri olan Türkiye, Kuzey Yarım Küre’nin ilk kiraz hasadını Manisa’nın Şehzadeler ilçesi Sancaklıbozköy Mahallesi’nde gerçekleştirdi. Üretici Mahmut Bozkurt ve Yavuz Tun’un bahçesinden hasat edilen kirazlar, açık artırmayla 6 bin TL‘ye alıcı buldu.

Kirazda Türkiye’nin en batısından en doğusuna bin 850 kmlik bir hasat yolculuğu yaşanıyor. Nisan ortasında Manisa’nın Şehzadeler ve İzmir’in Kemalpaşa ilçesinde başlayan kiraz hasadı, Denizli, Afyon Sultandağı, Isparta, Konya Hadim, Niğde Darboğaz, Gaziantep, Mardin rotasını takip ederek Temmuz ayında Doğu Anadolu Bölgesi’nin Çukurova’sı niteliğindeki Iğdır’da sona eriyor.

Kirazın Besin Değeri ve Pazar Durumu

C vitamini, potasyum ve antioksidanlar açısından zengin olan kiraz, önümüzdeki günlerde sofraların baş tacı olmaya hazırlanıyor.

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, geçen sezon yaşanan zirai don olayları sebebiyle kiraz üretiminde yüzde 90’lara varan kayıplar yaşandığını belirtti. Uçak, geçen sene hem vatandaşların kiraza hasret kaldıklarını hem de ihracatta büyük düşüş yaşandığını söyledi.

Türkiye’nin 2023 yılında 83 bin tonluk kiraz ihracatıyla tarihi bir başarıya imza attığını aktaran Uçak, “Kiraz ihracatımız 2024 yılında 67 bin ton olarak gerçekleşmişti. 2025 yılında iklimsel değişiklikler sebebiyle büyük bir kayba uğradık. 2025 yılında kiraz ihracatımız miktar bazında 6 bin tonda kalırken, döviz getirisi 48 milyon dolar olmuştu. 2026 yılında çiçeklenme döneminin olumlu geçmesiyle birlikte kiraz ihracatında 60 bin tonu aşarak 200 milyon dolar dövizi ülkemize kazandırmak istiyoruz. Kiraz sezonunda üreticimiz, ihracatçımız, lojistikçimiz, ambalajcımız kazanacak. Sektörün tüm taraflarına bereketli bir sezon diliyorum” ifadelerini kullandı.

Ege Bölgesi’nin Kiraz Üretimi ve İhracatı

Ege Bölgesi’nde 250 bin ton kiraz üretiliyor. Başkan Uçak, “Kirazda üretimde dünya lideri olmamızın yanında, ihracatta ilk dört ülke arasındayız. Ege Bölgesi’nde; İzmir, Manisa, Afyon, Denizli ve Aydın illerinde yıllık 240-250 bin ton kiraz üretiyoruz. Türkiye’nin kiraz üretiminin yüzde 30’unu Ege Bölgesi gerçekleştiriyor. İzmir, Ege Bölgesi’nin kiraz üretiminin yüzde 40’ını yaparken, Manisa yüzde 20, Afyon yüzde 18 pay alıyor. Üretimin en yoğun yapıldığı ilçeler İzmir’de Kemalpaşa, Manisa’da Şehzadeler, Afyonkarahisar’da ise Sultandağı. Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği üyelerimiz Türkiye’nin kiraz ihracatının yüzde 25’ini temsil ediyor. 2024 yılında Ege Bölgesi’nden 55 milyon dolarlık kiraz ihracatı gerçekleştirdik. 2026 yılında hedefimiz 55 milyon doların üzerine çıkmak olacak” dedi.

Kiraz İhracatında Önde Gelen Ülkeler

Türkiye, 2023 yılında 83 bin ton kiraz ihraç ederek 214 milyon dolar döviz elde etti. Almanya, 95 milyon dolarlık tutarla Türk kirazını en çok talep eden ülke oldu. Rusya Federasyonu, Türkiye’den 44 milyon dolarlık kiraz ithal ederken, Avusturya 14,3 milyon dolar ile üçüncü sırada yer aldı.

Yaş Meyve Sebze ve Mamulleri İhracatı

2026 yılının ilk çeyreğinde meyve sebze mamulleri ihracatı yüzde 6 azalarak 542 milyon dolardan 510 milyon dolara geriledi. Yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri ihracatı toplamı ise yüzde 16 artışla 1 milyar 364 milyon dolardan 1 milyar 580 milyon dolara çıktı.

Türkiye, 2025 yılında 6 milyar 291 milyon dolarlık yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri ihracatı gerçekleştirdi. Bu ihracatın yüzde 20’si Ege Bölgesi’nden yapıldı.

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, 2026 yılının ilk çeyreğindeki performansın mutluluk verici olduğunu belirtti. Uçak, 2026 yılı sonu ihracat hedeflerinin 7 milyar doları aşmak olduğunu ve ilk çeyrekteki performansın bu hedefi aşacak potansiyele sahip olduğunu ifade etti.

İklim Koşulları ve Üretim

2026 yılında yağışların geçen yıllara göre çok daha iyi olduğunu söyleyen Uçak, iklim koşullarında olumsuzluk yaşanmadığı takdirde ürünlerde güzel rekoltelerin elde edilip ihracat hedeflerinin tutturulabileceğini vurguladı.

En Çok İhraç Edilen Ürünler

2026 yılının ilk çeyreğinde Türkiye’nin en çok ihracat yaptığı ürünler arasında 333 milyon dolarla mandalina, 159 milyon dolarla domates ve 152 milyon dolarla biber yer aldı. Limon ihracatı 121 milyon dolar, nar ihracatı 71 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Portakal ihracatından 57 milyon dolar, greyfurt ihracatından 33 milyon dolar, kabak ihracatından 30 milyon dolar, kornişon ihracatından 29 milyon dolar ve kuru soğan ihracatından 8,5 milyon dolar döviz geliri elde edildi. İlk 10 üründe ihracat artışı sağlandı.

Başlıca İhracat Yapılan Ülkeler

En çok ihracat yapılan ülkeler arasında 263 milyon dolarla Rusya Federasyonu, 127 milyon dolarla Irak ve 122 milyon dolarla Romanya bulunuyor. Bu ülkeleri 75 milyon dolarlık ihracatla Almanya ve 74 milyon dolarlık ihracatla Ukrayna takip etti.

Ege Bölgesi İhracat Performansı

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, 2026 yılının ilk çeyreğinde Ege Bölgesi’nin ihracatının yüzde 11 artışla 50 milyon dolardan 68 milyon dolara yükseldiğini açıkladı.

Ege Bölgesi’nden yapılan yaş meyve sebze ihracatında ilk sırada 28,5 milyon dolarla domates yer aldı. Mandalina ihracatı 12 milyon dolar, biber ihracatı ise 6,5 milyon dolar olarak gerçekleşti.

En çok ihracat yapılan ülkeler ise Rusya Federasyonu, Polonya ve Ukrayna olarak sıralandı.

Kanada Pazarlama Faaliyetleri

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği tarafından sürdürülen URGE Projesi’nde yer alan 8 firma, 23 – 26 Mart 2026 tarihlerinde Kanada’ya yönelik pazarlama faaliyetinde bulundu.

Kanada’nın 2025 yılında 10 milyar dolar yaş meyve sebze ve 13 milyar 440 milyon dolar meyve sebze mamulleri ithal ettiğini belirten Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, Toronto’da gerçekleştirilen heyet programının ilk gününde market ziyaretleri ve saha araştırması yaptıklarını paylaştı.

İhracat Hedefleri ve Görüşmeler

Türk heyeti, Loblaws ve Costco gibi zincir marketleri ziyaret etti. Uçak, “İhracatçılarımız bu marketlerle temas kurma olanağı buldu. Kanada’ya 2025 yılında 60 milyon dolar seviyesinde olan yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri ihracatımızı 100 milyon dolara çıkarmayı hedefliyoruz” dedi.

Programın ikinci gününde Türk firmaları Kanadalı ithalatçılarla ikili iş görüşmeleri gerçekleştirdi. Toronto Başkonsolosu Can Yoldaş ve Ticaret Ataşesi Merve Orhan’ın katıldığı görüşmelere Kanada’dan 18 ithalatçı firma katıldı. Yaklaşık 70 görüşme yapıldı ve olumlu sonuçlar alındı.

Heyetin ikinci gününde Ontario Meyve Sebze Hali ziyaret edildi. Ayrıca, heyetle görüşmek isteyen ancak etkinliğe katılamayan 2 firma da ziyaret edildi. Günün son ziyareti Metro süpermarket zinciri firmasının Ontario ofisine yapıldı.

Heyet ve Katılımcı Firmalar

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Üyeleri Sadık Demircan ve Tolga Selim Kağan heyette yer aldı.

Kanada Yurtdışı Pazarlama Faaliyeti Yaş Meyve Sebze ve Mamulleri katılımcı firmaları şunlardır:
EGE HAZIR YİYECEK DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ, KORAY INT. GIDA SANAYİ İHRACAT İTHALAT LİMİTED TİCARET ŞİRKETİ, LİDYA KONSERVECİLİK MÜTEAHHİTLİK İNŞAAT TURİZM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ, ÖZİNAN TARIM ÜRÜNLERİ VE TİCARET ŞİRKETİ, SANFORD GIDA TARIM İNŞAAT TURİZM SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ, UÇAK KARDEŞLER GIDA ANONİM ŞİRKETİ, YALICAN GIDA TAR.ÜRN.NAK.TUR.SAN VE TİC. LTD. ŞTİ., ZAFER GIDA VE TARIM ÜRÜNLERİ SAN VE TİC LTD ŞTİ.

Sürdürülebilirlik Temelli Projeler

Birlik, ihracatta sürdürülebilirliği güçlendirmek amacıyla “Kullandığımız Pestisitleri Biliyoruz”, “Gıda Kayıplarının Belirlenmesi ve Azaltılması” ve “Üçüncü Kuşak Tarım Girişimciliği Eğitim Programı” isimli projeleri uygulamaya koydu.

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, bu projelerle pestisit kontrolünü, gıda kayıplarının azaltılmasını ve genç girişimcilerin tarıma kazandırılmasını hedeflediklerini belirtti.

Pestisit Kontrolüyle Güvenli İhracat

“Kullandığımız Pestisitleri Biliyoruz” projesi 2021 yılında başlatıldı. Proje kapsamında asma yaprağı, biber, çilek, domates, hıyar, kiraz, limon, mandarin, nar, sofralık çekirdeksiz üzüm ve şeftali gibi ürünlerden hasat döneminde numuneler alınarak akredite laboratuvarlarda pestisit analizleri yapılıyor.

Analiz sonuçları üreticiler ve ihracatçılarla paylaşılırken ilgili paydaş kurumlarla koordinasyon sağlanıyor. Uçak, pestisit kullanımında doğru uygulamaların sürdürülebilir ihracat açısından kritik olduğunu vurguladı.

Sürdürülebilir Üretim Atağı

Uçak, küresel pazarlarda rekabet gücünü korumak için sürdürülebilir üretimin zorunluluk haline geldiğini söyledi. Birlik, üretimden ihracata kadar tüm süreçleri kapsayan projeler yürütüyor.

“Gıda Kayıplarının Belirlenmesi ve Azaltılması Projesi” Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi iş birliğiyle gerçekleştirildi. Domates, mandarin ve nar ürünlerinde üretim alanları, soğuk hava depoları ve paketleme tesislerinde yaşanan gıda kayıpları incelendi.

Üç yıl süren proje kapsamında kayıpların nedenleri tespit edildi ve üreticilere, aracılara ile ihracatçı firmaların teknik personeline eğitimler verildi. Proje ile üretimden depolamaya kadar olan süreçte yüzde 35’lere ulaşan kayıpların azaltılması hedeflendi.

Gençler Tarıma Kazandırılıyor

Birliğin sürdürülebilir tarım vizyonunda genç girişimcilerin sektöre kazandırılması önemli bir yer tutuyor. Bu kapsamda Ege Üniversitesi ve İzmir Ekonomi Üniversitesi öğretim üyeleri ile özel sektör temsilcilerinin katkılarıyla düzenlenen “Üçüncü Kuşak Tarım Girişimciliği Eğitim Programı” 2025 yılında üçüncü kez gerçekleştirildi.

Programda iklim değişikliği, tarım ekonomisi, yeni teknolojiler ve sürdürülebilir üretim modelleri ele alındı. Gençlerin tarım sektöründe yeni iş modelleri geliştirmesi hedeflendi.

Başkan Hayrettin Uçak, tarımın geleceğini teknolojiye hakim, girişimci ruhlu ve sürdürülebilirlik bilinci yüksek gençlerle inşa edeceklerini belirtti. Eğitim programıyla yeni nesil tarım girişimcilerinin yetişmesine katkı sağladıklarını ifade etti.

Sürdürülebilirlik ile ilgili projelere 2026 yılında da devam edeceklerini sözlerine ekledi.

Başkan Hayrettin Uçak’ın Açıklamaları

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, 2025 yılında 718 üyenin katkısıyla yüzü aşkın ürünü dünya sofralarına ulaştırdıklarını belirtti. Üretici, ihracatçı, nakliyeci ve tedarikçiyle büyük bir aile olduklarını vurguladı.

Yeni Pazarlar ve Destekler

Uçak, tarım ve orman bakanlığı, üniversiteler ve enstitülerle üretim odaklı çalışmalar yürüttüklerini ifade etti. Norveç, İngiltere ve ABD gibi ülkelerde ürün tanıtımları yaparak yeni pazarlar bulmaya çalıştıklarını aktardı. Ayrıca gençlere yönelik tarım eğitim programlarının üçüncüsünü gerçekleştirdiklerini söyledi.

Fuar ve Ticaret Heyetleri Katılımı

Birlik, 16 ülkede toplam 46 fuara ve 8 ülkede 11 ticaret heyetine katıldı. Gıda kayıplarını azaltmak için firmalara eğitimler verildi. Amaçlarının sürdürülebilir üretim ve ihracatı artırmak olduğunu belirtti.

Ödül Alan Firmalar

Meyve Sebze Mamulleri 30 Milyon $ Üzeri
EURO GIDA SANAYİ VE TİCARET A.Ş., YONCA GIDA SANAYİ İŞLETMELERİ, SİBAŞ GIDA SANAYİ VE TİCARET A.Ş., TREKO GIDA SANAYİ A.Ş.

Meyve Sebze Mamulleri 20 Milyon $ Üzeri
MAPEKS GIDA VE SANAYİ MAMULLERİ, TUKAŞ GIDA SANAYİ VE TİCARET A.Ş., NİLBATU GIDA TEKSTİL SOĞUK HAVA DEPOLARI, LİDYA KONSERVECİLİK MÜTEAHHİTLİK

Meyve Sebze Mamulleri 15 Milyon $ Üzeri
IŞIK TARIM ÜRÜNLERİ SANAYİ VE TİCARET A.Ş., ÖZGÖRKEY OTOMOTİV TURİZM GIDA SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

Yaş Meyve Sebze 10 Milyon $ Üzeri
KÖLLA TURKEY TARIM VE GIDA TİCARET A.Ş.

Yaş Meyve Sebze 5 Milyon $ Üzeri
ZEYPA GIDA NAKLİYE TARIM İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ., ANATOLİA TARIM ÜRÜNLERİ SANAYİ VE DIŞ TİCARET A.Ş., PİA-FRUCHT GIDA LOJİSTİK VE DIŞ TİCARET LTD. ŞTİ., ENJOY TRADE GIDA İHRACAT İTHALAT DANIŞMANLIK SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ., AYHAN-34 TARIM ÜRÜNLERİ İTHALAT İHRACAT MÜMESSİLLİK TİCARET LTD. ŞTİ.

Yaş Meyve Sebze 1-5 Milyon $ Üzeri
UÇAK KARDEŞLER GIDA A.Ş.

En Fazla İhracat Yapan Üye

2025 yılında en fazla ihracat gerçekleştiren üye firma SEMES GIDA SANAYİ VE TİCARET A.Ş. oldu.