Havacılık sektörünün bugününü ve geleceğini etkileyen konular konferansta sahadan gelen deneyimlerle uluslararası perspektifle değerlendiriliyor. Küresel hava trafiğinin en yoğun kesişim noktalarından biri olan İstanbul’da gerçekleşen bu buluşma, Türkiye’nin havacılık ekosistemindeki konumunu da öne çıkarıyor.

Türk Sivil Havacılığının Gelişim Alanları

Konferans kapsamında Türk sivil havacılığının sürdürülebilir gelişimine katkı sağlayabilecek yapısal başlıklar gündeme taşınıyor. Pilotlara hususi pasaport verilmesi, havacılık sektörüne özgü bir iş kanunu oluşturulması ve pilotlar için fiili hizmet süresi zammına ilişkin düzenlemeler değerlendiriliyor.

Bu düzenlemeler, çalışma koşullarının iyileştirilmesinin yanı sıra operasyonel verimlilik, ekip planlama esnekliği ve deneyimli insan kaynağının korunması açısından da önem taşıyor. Amaç, bu başlıkların kamuoyu ve karar vericiler nezdinde görünür hale gelmesi ve önümüzdeki dönemde somut biçimde ele alınmasıdır.

TALPA Başkanı Okan Üreksoy’un Açıklamaları

TALPA Başkanı Kaptan Pilot Okan Üreksoy, IFALPA’nın 70’ten fazla ülkede 160.000’den fazla pilotu temsil ettiğini belirtti. Merkezi Montreal’de olan IFALPA’nın her yıl farklı bir ülkede konferans düzenlediğini ve bu konferanslarda pilotluk mesleği, uçuş emniyeti ile özlük haklarının görüşülüp tartışıldığını söyledi.

Üreksoy, TALPA’nın federasyonun bir üyesi olarak ulusal ve uluslararası alanda aktif faaliyet gösterdiğini vurguladı. İstanbul’da 20 yıl aradan sonra tekrar IFALPA konferansına ev sahipliği yapmanın heyecanını yaşadıklarını ifade etti.

Pozitif Emniyet Kültürü ve Yapısal İhtiyaçlar

Üreksoy, havacılığın temel yapı taşının emniyet olduğunu ve bunun teknolojiler veya regülasyonlarla sağlanan bir sonuç değil, bir kültür olduğunu belirtti. IFALPA 2026’nın merkezinde yer alan kavramlardan biri olan pozitif emniyet kültürünün modern havacılığın en kritik unsurlarından biri olduğunu söyledi.

Pozitif emniyet kültürünün; açık iletişimin olduğu, raporlamanın teşvik edildiği, hatalardan öğrenilen, cezalandırmanın değil gelişimin esas alındığı bir anlayış olduğunu ifade etti. Bu kültürün en önemli şartının sistem içindeki tüm paydaşların, özellikle pilotların sesinin duyulması ve korunması olduğunu vurguladı.

Üreksoy, havacılıkta yapısal ihtiyaçlar ve Havacılık Meslek Yasası ile ilgili kritik konulara da değindi. Mevcut durumda böyle özel bir yasanın bulunmamasının, yüksek uzmanlık ve dikkat gerektiren bir meslek grubunun kendi doğasına uygun hukuki çerçeveden yoksun kalmasına neden olduğunu söyledi.

Havacılık sektöründe çalışan uçucu personelin kıdem tazminatı, iş güvencesi, standart çalışma koşulları ve sosyal haklar açısından eşit olmayan uygulamalara tabi kalabildiğini belirtti. Bu durumun sadece çalışma hayatı sorunu değil, aynı zamanda emniyet kültürünün sürdürülebilirliği açısından da önemli olduğunu ifade etti.

Üreksoy, uçucu personelin çalışma hayatını hak, sorumluluk ve yükümlülükleriyle açık şekilde tanımlayan, sektöre özgü riskleri dikkate alan ve uluslararası standartlarla uyumlu bir Havacılık Meslek Yasasının hayata geçirilmesinin artık ertelenemez bir ihtiyaç olduğunu vurguladı.

IFALPA Başkanı Ron Hay’ın Değerlendirmeleri

IFALPA Başkanı Kaptan Pilot Ron Hay, havayolu pilotlarının mesleklerini korumak için tasarlanmış yasal çerçevelere tam olarak uymayan bir meslekte çalıştığını söyledi. Pilotların tek bir yerde, tek bir sistem altında veya tahmin edilebilir saatlerde çalışmadığını belirtti.

Bir görev gününün İstanbul’da başlayıp başka bir kıtada sona erebileceğini, zaman dilimlerini aşabileceğini ve insan fizyolojik sınırlarını zorlayabileceğini ifade etti. Pilotların iki sistem tarafından yönetildiğini; bunların havacılık güvenliği düzenlemeleri ve çalışma süresi ile dinlenme ile ilgili iş kanunları olduğunu söyledi.

Her iki sistemin de önemli olduğunu ancak her zaman uyumlu olmadığını belirtti. Havacılığın dünyayı birbirine bağladığını ancak ulusal ve bölgesel sistemler arasındaki farklılıkları da ortaya koyduğunu vurguladı.

Hay, bu farklılıkların standartları yükseltmek yerine çalışanlara karşı yükümlülükleri azaltmak için kullanıldığında eşit olmayan koruma, yasal belirsizlik ve çalışma koşulları üzerinde artan baskıya neden olduğunu söyledi.

Pilotların, havayolları ve düzenleyicilerin parçalanmış ve belirsiz yasal çerçeveler içinde faaliyet göstermek zorunda kalmaması gerektiğini belirtti. Düzenleyicilerin tutarlı kurallar sağlaması ve güvenlik ile işgücü düzenlemeleri arasındaki boşlukları kapatması gerektiğini ifade etti.

Havacılığın sınırlarının olmadığını ve düzenleyici çerçevelerin bu gerçekliğe uygun olarak tasarlanması gerektiğini sözlerine ekledi.

Dünya Pilotlar Günü Etkinlikleri

Dünya Pilotlar Günü kapsamında planlanan etkinlikler sadece 26 Nisan ile sınırlı kalmıyor. Nisan ayı boyunca sosyal sorumluluk projeleri, anma etkinlikleri ve uluslararası katılımlı organizasyonlarla program devam ediyor.

İstanbul’da düzenlenen IFALPA 80. Konferansı uluslararası katılımıyla öne çıkarken, Hava Kuvvetleri Müzesi’nde gerçekleştirilecek anma programı Türk havacılık tarihine ve mesleğin köklerine odaklanıyor.

Sosyal sorumluluk projeleri ise gençlerle bir araya gelinen etkinlikler ve farkındalık çalışmalarıyla destekleniyor. Nisan ayına yayılan bu etkinliklerle pilotluk mesleğinin operasyonel boyutunun yanı sıra tarihsel birikimi, toplumsal etkisi ve geleceğe yönelik rolü de ele alınıyor.